این مطلب رو باید خیلی زودتر از این، در وبلاگمون منتشر میکردیم اما چون امید داشتیم که دوستان با مطالعه کتاب های معرفی شده ، خودشون جواب رو پیدا کنند ، از درج مطلب خودداری کردیم و ضمنا این مطلب برای اکثرمون از نظر اولویت ، اهمیت چندانی نداشت و اگر هم داشت راه حلی برای ایجاد محرمیت داشتیم.

در ابتدا قصد داشتم مطلب رو از سایت یکی از دوستان کپی کنم اما بعد از مطالعه متوجه شدم که  بیشتر بر روی نظر سخت گیرترین مراجع تمرکز شده و هضم این مطلب کمی برای من کمی مشکل بود. به هر حال من از ایشون بسیار متشکرم که باعث یادآوری اهمیت این بحث و احساس نیاز به درج این مطب در وبلاگ  گردید.ضمنا قسمت نظرات رو میبندم چون به نظرم این مساله کاملا شخصی  و مربوط به زن و شوهر هست و در صورت ابهام هم میتونین از مراجع پرسش بفرمائید.

 

با توجه به تخصصی بودن بحث و جهت جلوگیری از هر گونه برداشت نادرست، مطالب زیر از بخش محرمیت کتاب فرزندپذیری به قلم آقای رضا رزاقی کپی گردیده که نظر چند تن از مراجع مطرح شده است.

از آنجایی که در دین اسلام و بر اساس آیه های مورد اشاره، مراقبت از کودکان تحت عنوان فرزندخواندگی امکان پذیر نبوده بلکه مراقبت از کودکان بیشتر به شیوه سرپرستی تشویق می شود ، همواره سوالاتی وجود دارند که برخی خانواده های مسلمان جامعه ایرانی با آن دغدغه دارند . یکی از این مسائل مهم موضوع محرمیت است: اینکه اگر کودکی در خانواده ای رشد کرد آیا نسبت به والدین خود محرمیت پیدا می کند؟ قطعا پاسخ اصلی منفی است . بر همین اساس برخی از متقاضیان فرزندپذیری به ویژه آقایان تمایل دارند فرزند دختر را انتخاب کنند چون با رشد و نمو فرزند نگرانی زیادی درباره نامحرمی با همسر ا یجاد نمی شود . اگر چه ا ین نگرانی به صورت پنهان برای زنان نیز وجود دارد . به همین دلیل تمایل به پذیرش نوزاد پسر کمتر است چون با رشد او مسئله محرمیت نگرانی بیشتری را برای مرد خانواده ایجاد می کند. البته باید اشاره کرد این موضوع برای آندسته از متقاضیان اهمیت دارد که عقاید سنتی تری دارند.

همچنانکه اشاره شد مراجع دینی شیعه برخی راه کارهای شرعی را برای ایجاد محرمیت معرفی کرده اند که در اینجا با توجه به اهمیت موضوع به برخی دیدگاههای آنها اشاره میشود.

در سال 1381 آیت الله صادقی تهرانی برای ایجاد محرمیت بین فرزندخوانده با والدین فرزندخوانده پذیر را ههای ذیل را پیشنهاد میدهد:

1. ارتضاع از طریق شیر مادر یا مادربزرگ مادرخوانده

2. ارتضاع از طریق شیر زن پدر مادرخوانده

3. با نبود تجاذب جنسی بین مردان و زنان ( والد - کودک ) به نص صریح قرآن این افراد به هم محرمند.

بحث اصلی بر روی گزینة سوم است، گزینه ای که از پیچیدگی موضوع محرمیت می کاهد و داشتن احساس والدینی، محبت و اعمال شیوه های مراقبت را برای ایجاد محرمیت برای آندسته از والدین که دغدغه های دینی و مذهبی دارند، کافی می داند . یعنی وجود یک رابطه والدینی بدون هیچ گونه جذبه جنسی را برای ایجاد محرمیت بین والد و کودک کافی می داند.

با این حال با یک استفتائیه از سوی سازمان بهزیستی استان قم در زمستان 1381 ، مواضع مراجع دینی در این زمینه بیشتر مشخص شد . به استثنای آیت الله صانعی که اسلام را دین سهولت می داند نه صعوبت، بیشتر مراجع چنین روشی را جایز نشمرده و چنین استنباطی از آیات شریفه قرآن ننمود ه اند بلکه معتقدند چنین آرایی ناشی از استحسان عقلی است و اعتباری ندارد (موسوی اردبیلی، مکارم شیرازی . صافی، نوری همدانی، سیستانی، منتظری،تبریزی، بهجت و .( فاضل لنکرانی ، 1381 آیت الله فاضل لنکرانی ( 1383 ،ص 435 ) که تقریب اً بیشتر آیات عظام با ایشان هم رأی هستند راههای ایجاد محرمیت را اینگونه معرفی م ینمایند:

اگر کودک دختر شیر خواره باشد، از راه های زیر » بین او و مرد(پدر خوانده) محرمیت ایجاد می شود:

1. شیر همسر انسان را بخورد که در این صورت دختر رضاعی مرد می شود.

2. شیر مادر مرد را بخورد، که در این صورت دختر رضاعی مرد می شود.

3. شیر خواهر مرد را بخورد، که دختر رضاعی مرد می شود و یا شیر دختر خواهر مرد را بخورد.

4. شیر زن برادر مرد را بخورد، که دختر برادر رضاعی او می شود و یا شیر دختر برادر را بخورد.

5. اگر شیر خوار نباشد یا اگر شیر خوار است و شیر موارد فوق وجود ندارد می توان به وسیلة صیغة نکاح موقت بین دختر و پدر مرد یا پدر بزرگ او محرمیت ایجاد می شود ولی باید توجه داشت که اگردختر نابالغ باشد نکاح مذکور باید به اذن ولی شرعی او باشد و درصورت نبودن ولی، باید از مجتهد جامع الشرایط اذن گرفت. و در هر صورت نباید صیغة محرمیت برای دختر بچه مفسده داشته باشد . بلکه رعایت مصلحت اولازم است . کما اینکه اگر دختر بالغ باشد اذن پدر یا جد پدری به احتیاط واجب معتبر است.

اگر کودک پسر و شیرخوار باشد، از را ه های زیر میتوان بین او و زن(مادرخوانده) ایجاد محرمیت کرد:

1. شیر همان زن را بخورد، که فرزند رضاعی او می شود.

2. شیر مادر زن را بخورد، که برادر رضاعی زن می شود.

3. شیر خواهر زن را بخورد، که پسر خواهر رضاعی زن می شود یا شیر دختر خواهر زن را بخورد.

4. شیر زن برا در زن را بخورد، که پسر برادر رضاعی زن می شود یا شیر دختر برادر زن را بخورد.

5. اگر پسر شیرخوار نباشد و مادر خوانده، مادر بدون شوهر داشته باشد و او را به عقد دائم یا موقت پسر در آورند، پس از دخول به او مادر خوانده، ربیبة او «. می شود و به او محرم می شود

با این حال، سوالات دیگری در جام عالمسائل (آیت الله فاضل لنکرانی، 1383 ،ص 426  ) ارائه شده اند:

س 1267 - اگر پسر شیرخوار نباشد و مادر خوانده،  مادر بدون شوهر داشته باشد و او را به عقد دائم یا موقت پسر در آورند، پس از دخول به او مادر خوانده، ربیبة او می شود و به او محرم می شود . پس اگر پسر ممیز نشده باشد و زن را به عقد او درآورند و توسط زن و بدون توجه و اختیار بچه و حتی بدون التذاذ جنسی، دخول محقق شود، آیا عمل با این کیفیت موجب محرم شدن می شود؟

- بلی شرط محرم شدن ربیبه، صرف تحقق دخول است و او به مقدار حشفه و بدون توجه و اختیار و حتی در خواب یا اجبار انجام شود . لذا در فرض سؤال اگر بعد از عقد دخول به هر مقدار و به هر نحو صورت «. گیرد، دختر آن زن ربیبه و به آن بچه محرم می شود

س 1268 - غیر آنچه در جلد 1 جامع المسائل برای محرم شدن فرزندخوانده بیان شده است، راه دیگری وجود دارد؟

- بلی چنانچه بچه، دختر باشد و مادر داشته باشد که ازدواج با او ولو به طور موقت ممکن باشد مرد می تواند آن زن را (که مادر بچه است ) به عقد خود در آورد و پس از دخول به او بچه ربیبه و محرم آن مرد می شود .

نیز هرگاه بچه دختر شیرخوار باشد و زنی که بچه شیر می دهد او را شیر دهد و آن مرد بتواند آن زن را ولو پس از طلاق یا فوت شوهر و انقضای عده ، به عقد خود در آورد . در این فرض هم پس از دخول به او، آن بچه «. ربیبه و محرم وی می شود

با این حال، این سؤال مطرح می شود که موضوع محرمیت تا چه اندازه برای متقاضیان فرزندپذیری مسئله ای بنیادی محسوب می شود؟ طی بررسی ها و تبادل نظر هایی که در سال 1382 با دست اندرکاران امور فرزندپذیری سازمان بهزیستی انجام گرفت، مشخص شد که یک نوع دوگانگی و تعارض مشاهده می شود. از یک طرف اهمیت محرمیت در طی 25 سال اخیر و با رشد آموز ه های مذهبی در بین مردم بیشتر انعکاس یافته است اما از طرف دیگر و به همین نسبت نگرش ها د ربارة فرزندپذیری در ایران بسیار باز و شفاف شده است و آگاهی بیشتری دربار ة موضوعات فرزندپذیری ایجاد شده است . بر این اساس می توان دو گروه اصلی از متقاضیان فرزندپذیری را مشخص نمود : ( 1) آندسته که مسئله محرمیت را مهم تلقی می کنند و ( 2) آندسته که اهمیت چندانی ب رای این موضوع قایل نیستند(رزاقی، 1383 ). بررسی های سرداری سیار نیز ( 1379 ) نشان می دهد موضوع محرمیت در بین متقاضیان فرزندپذیری در اولویت چهارم قرار دارد و فقط 10 درصد متقاضیان فرزندپذیری آن را به عنوان یک موضوع مهم برای انصراف از فرزندپذیری ارزیابی کرده اند،(

در بسیاری از موارد آنهایی که با موضوع محرمیت بیش از حد مشغله ذهنی دارند، اغلب از درخواست خود برای پذیرش فرزند منصرف می شوند . اینگونه متقاضیان نیازمند دریافت خدمات مشاوره ای بیشتری هستند تا بسیاری از تعارضات و مسائل خود را حل و فصل نمایند . مهم بودن موضوع محرمیت برای والدین می تواند آنها را به عنوان والدینی معرفی کند  که تفاوتهای خود را با خانواده های زیستی (بیولوژیک) نمی پذیرند، یا بیش از حد براین تفاوتها اصرار دارند، ( به فصل سوم مراجعه نما ئید). با این حال اعتقاد بر این است که موضوع محرمیت یک موضوع فرعی برای قانون حمایت از کودکان بی سرپرست (فرزندخواندگی ) و یک تکلیف شخصی و شرعی است که یافتن راه حل های این مسئله به عهده افراد فرزندپذیر است به این معنی که هر فرد یا خانواده می تواند خود راه کاری برای آن بیابد، (موسوی، 1384 ) و در این باره مبانی حقوق کودک را به طور جدی رعایت نمایند.